ياسنت لويى رابينو ( مترجم : غلامعلى وحيد مازندرانى )
89
مازندران و استرآباد ( فارسى )
فصل ششم سارى - تأسيس آن - تاريخ آن - شرح مقدسى - غارت سارى بدست امير تيمور - وضع شهر - دروازهها - محلههاى شهر - عمارات - مسجد جامع - گنبد سلم و تور - امامزادهها - امامزاده زين العابدين - مزار ملا مجد الدين - بلوكات سارى - توابع آن - بلوكات هزار جريب - دو دانگه - چهار دانگه - يانسر - سرخ گريه - يخكش . شهر كنونى سارى در جوار محل يكى از شهرهاى بسيار قديمى برپا شده است . دربارهء نام شهر قديمى مذكور دانشمندان عقايد مختلف اظهار داشتهاند و هر كسى نام يكى از بلاد باستانى را كه در كتابهاى يونانى ديده مىشود بر آن محل نهاده است . بعضى گفتهاند اين همان محلى است كه به فناكه « 1 » موسوم بوده . بعضى ديگر آن را زدركرته « 2 » ميدانند و برخى هم معتقدند كه نام شهر مزبور سيرينكس « 3 » بوده است . وقتى كه منوچهر براى انتقام قتل ايرج پدر خود سلم و تور را كشت آنها را در سارى در كنار قبر ايرج مدفون كرد و بر هر قبرى گنبدى ساخت كه در زمان ظهير الدين به سه گنبد معروف و بقدرى محكم بود كه امكان نداشت آن را بتوان خراب كرد « 78 » .
--> ( 1 ) - Phanaca ( 2 ) Zadrakarta ( 3 ) - Syrinx